IndonesieNU

'Verzwegen Moeders', de laatste generatie kinderen van njai's

'Verzwegen Moeders', delaatste generatie kinderen vannjai's

12-12-2013 | Verzwegen Moeders door regisseuse Linda Lemmen
In februari 2014 reist regisseuse Linda Lemmen (1983) naar Indonesië. Daar gaat zij op zoek naar de laatste generatie kinderen van njai's en kolonisten. Een generatie die nog in leven is. Een uitgelezen kans dus om deze mensen te interviewen en op beeld vast te leggen. 
Een njai, of in de moderne Indonesische spelling nyai, is een inlandse vrouw die in het voormalig Nederlands-Indië ongehuwd samenleefde met een Europese man. Als Europeaan trouwen met een inlandse vrouw was verboden.

Waarschijnlijk hebben taboe en schaamte hiermee te maken. Het kan niet anders of de meeste Indo-Europeanen in Nederland hebben een njai als voorouder, staat op de website van regisseuse Linda Lemmen. 


     Op zoek naar antwoorden


De njai was een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven in Nederlands-Indië en toch enorm verzwegen, vertelt Linda ons. Met de documentaire 'Verzwegen Moeders' die februari 2014 in Indonesië zal worden opgenomen, probeert Linda antwoorden te vinden. 'Ik denk dat het voor iedereen belangrijk is om je eigen geschiedenis te kennen, om zo ook te weten wie je zelf bent. Daarnaast verdienen deze vrouwen erkenning.'

Tijdens Linda's studie (opleiding Sociaal Cultureel Werk) en latere werk (docent op de opleiding Sociaal Cultureel Werk) was 'de positie van meisjes en vrouwen' een terugkerend onderwerp.

Zelf heeft Linda altijd het gevoel gehad genoeg kansen en mogelijkheden te hebben. Maar ze is zich er ook van bewust dat dat niet voor alle vrouwen geldt. 'Hoe dat zit en vooral hoe we daar iets in kunnen verbeteren, heeft mij altijd geïnteresseerd.' 

Het onderwerp 'de njai' gaat heel direct over vrouwenrechten. 'En wat betreft hun kinderen gaat het ook nog over halfbloedjes en hoe de maatschappij daarop reageert. Iets waar ik mij na mijn adolescentie wel in ben gaan verdiepen.'


Linda Lemmen
 

Linda Lemmen is de dochter van een Limburgse moeder en een Antilliaanse vader. Ze groeide op in Rotterdam. In de wijk waar ze woonde was een mix van vele verschillende kleuren en culturen te vinden.

In haar jeugd was ze zich er nooit zo van bewust geweest dat ze een 'halfbloedje' is. Maar onbewust had ze toch te maken met de verschillende culturen in één huis. 'Zo was een huisdier voor mijn vader bijvoorbeeld ondenkbaar en vond mijn moeder het juist goed voor de ontwikkeling van kinderen.'

Hoewel Linda eigenlijk geen enkele band heeft met Indonesië, heeft het land een bepaalde aantrekkingskracht op haar. 'Mijn interesse voor Indonesië is begonnen na een rondreis Java, Bali en Lombok.'

Curaçao - het eiland waar haar vader vandaan komt - is net als Indonesië, een kolonie van Nederland geweest. 'Ik vind het heel interessant om te zien hoe verschillend Curaçao en Indonesië zijn en toch ook bepaalde overeenkomsten hebben door hun geschiedenis met Nederland', vertelt Linda ons. 


     Samenwerking met de Indonesische kunstacademie


Het filmproject 'Verzwegen Moeders' is een samenwerking met de Indonesische kunstacademie in Yogyakarta (ISI). Lokale kennis is van groot belang voor deze film, legt Linda uit. Andersom is een internationale samenwerking altijd goed voor de verdere carrière van studenten. 'Als ik aankom in Yogyakarta, wordt er een crew samengesteld. De crew bestaat uit een camera- en geluidsman, en een productieassistent.' 

Op welke locaties in Indonesië de film zal worden opgenomen, hangt af van de woonplaats van de kinderen van njai's. 'Momenteel zijn we nog op zoek naar kinderen van njai's. Hun woonplaats is ook bepalend voor de filmlocaties.'

Zelf vliegt Linda vanuit Nederland naar Jakarta, van waaruit ze overland naar Yogyakarta zal reizen. 'Onderweg, doe ik verschillende plekken aan voor research, zoals Bekasi en Surabaya.'


     De documentaire in het kort 


De documentaire vertelt het verhaal van twee kinderen van verschillende njai's. Deze kinderen vormen de basis van de documentaire. Een van de kinderen is nooit door de vader erkend: zijn/haar moeder is teruggestuurd naar de kampong en heeft nooit de kans gekregen om een goed leven op te bouwen.

Het andere kind is wél erkend en door de vader meegenomen naar Nederland, waar hij/zij de mogelijkheid kreeg zich te ontwikkelen.

De positie van deze kinderen en hun moeders in de samenleving is hierbij het uitgangspunt. 'Het wordt een onderzoek naar de invloed die dit op hun leven heeft gehad. Beeldmateriaal en brieven uit de tijd van de kolonisatie schetsen een levendig beeld van hoe het leven in het voormalig Nederlands-Indië was', legt Linda uit.


     'Verzwegen Moeders' steunen? 


Om dit verhaal goed te kunnen vertellen, is Linda Lemmen op zoek naar mensen die het bovengenoemde zelf hebben meegemaakt, bijvoorbeeld kinderen van njai's. Ook overige informatie omtrent dit onderwerp is welkom. 'Ik ben dus heel dankbaar als mensen daarvoor contact met mij opnemen.'

Ook financiële steun is welkom. Tot 20 december loopt hiervoor een crowdfunding project.

Meer informatie over Linda Lemmen en haar filmproject? Bezoek Linda's website: www.lindalemmen.com. Voor vragen en/of informatie kunt u via de email contact opnemen met Linda: post@lindalemmen.com

Verzwegen moeders
 
Foto's: Linda Lemmen

Gerelateerde artikelen

Siti Nurbaya komt tot leven

Siti Nurbaya komt tot leven

28-03-2014 | Musical Siti Nurbaya: Kasih Tak Sampai
Een van Indonesiës meest indrukwekkende liefdesverhalen komt op 29 en 30 maart 2014 tot leven in de musical ‘...
Meer »
Passie voor Java

Passie voor Java

11-01-2014 | Olivier Johannes Raap over Java
Qua afkomst heeft hij geen enkele band met Indonesië. Olivier Johannes Raap bezocht het land voor het eerst in 1998...
Meer »
Winnaars toegangskaartjes

Winnaars toegangskaartjes

24-12-2013 | East West Exchange evenement
De winnaars van de toegangskaartjes voor East West Exchange zijn bekend! Gefeciteerd Wati Chaeron en Josscy Aartsen. Op ...
Meer »
Forten in Indonesië

Forten in Indonesië

08-10-2013 | Tentoonstelling Tropenmuseum
Het Tropenmuseum presenteert een tentoonstelling over bijzondere historische monumenten/bouwwerken in Indonesië: ho...
Meer »
Tropenmuseum voorlopig gered

Tropenmuseum voorlopig gered

19-06-2013 | subsidie tot 2017
Het Tropenmuseum in Amsterdam is voorlopig gered van de ondergang. Het kabinet stelt tot 2017 5,5 miljoen euro per jaar ...
Meer »
The Indonesia Channel op UPC

The Indonesia Channel op UPC

28-04-2014 | 24-uurs Engelstalig kanaal over Indonesië
Binnenkort krijgen we er in Nederland een Indonesisch televisiekanaal bij. The Indonesia Channel, een 24-uurs Engelstali...
Meer »
's Werelds beste pittige gerechten

's Werelds beste pittige gerechten

02-03-2014 | Lonely Planet 'The World's Best Spicy Food'
Lonely Planet heeft een culinaire gids samengesteld voor liefhebbers van pittig eten. Het boek, getiteld 'The World&...
Meer »